Mỗi tháng tiền lãi ngân hàng ăn gần hết thu nhập, mà tài sản thì chưa bán được?
Bài này nói về áp lực dòng tiền của những người đang đầu tư bất động sản bằng vốn vay trong giai đoạn thị trường chậm lại. Đọc xong, anh chị sẽ nhìn rõ mình đang ở bài toán nào trong bốn bài toán thường gặp, và biết việc nên làm trước khi quyết định bán hay giữ.
Đầu tư bất động sản bằng vốn vay đang khó hơn nhiều so với lúc xuống tiền
Mấy tháng nay giao dịch chậm hẳn lại. Anh em môi giới quanh mình người chạy thêm xe buổi tối, người bán hàng online ban ngày, làm thêm đủ thứ việc bên ngoài để có thêm đồng ra đồng vào. Chuyện đó thì ai trong nghề cũng thấy.
Nhưng có một chuyện ít người nói. Phía bên kia của một giao dịch bất động sản cũng có người đang gồng không kém. Đó là những anh chị đã dùng đòn bẩy tài chính để đầu tư trong giai đoạn 2024 đến 2025.
Vì sao khoản vay lúc đó rất ổn mà bây giờ lại thành gánh nặng
Lúc xuống tiền, bài toán vẫn rất ổn. Lãi còn trong thời gian ưu đãi, kỳ vọng về tài sản thì rõ ràng, ai cũng tính được mỗi tháng phải bỏ ra bao nhiêu.
Đến bây giờ, khoản vay bước vào giai đoạn lãi suất thả nổi. Chi phí vốn nhích lên từng tháng. Trong khi đó tài sản chưa dễ bán, giá chưa chắc đã tăng như kỳ vọng, và dòng tiền cho thuê thì không đủ lớn để bù vào phần lãi.
Ba thứ đó cộng lại tạo ra một tình cảnh mà nhiều anh chị đang gặp: thu nhập cả tháng gần như chỉ vừa đủ trả tiền lãi ngân hàng. Không dư đồng nào.
Tài sản còn đó nhưng dòng tiền không còn đủ khoẻ
Điều mình muốn nói rõ ở đây: những anh chị đang gồng không phải là người đầu tư sai, cũng không phải là người hết tài sản. Tài sản vẫn còn nguyên, có sổ, có giá trị.
Cái đang thiếu là dòng tiền. Và đó mới là áp lực lớn nhất của một nhà đầu tư dùng đòn bẩy. Không phải chuyện lỗ lãi trên giấy, mà là chuyện mỗi tháng phải xoay cho đủ tiền đóng ngân hàng.
Điều cần nhớ
Một danh mục có thể rất đẹp trên giấy mà vẫn khiến chủ nhân mất ngủ, nếu dòng tiền hàng tháng không đủ nuôi nó. Sức khoẻ tài chính đo bằng dòng tiền, không đo bằng tổng giá trị tài sản.
Mỗi nhà đầu tư đang ở một bài toán khác nhau
Trong những người mình gặp thời gian này, hoàn cảnh không ai giống ai. Có thể xếp thành bốn nhóm.
Nhóm cần bán để giảm áp lực lãi vay
Tiền lãi hàng tháng đã vượt quá sức chịu của thu nhập. Với nhóm này, giữ thêm một quý nữa là thêm một quý mất ngủ, và thường bán trong tình thế bị dồn thì giá còn kém hơn bán chủ động.
Nhóm cần cơ cấu lại danh mục
Không phải bán hết, mà bán một tài sản chưa đạt kỳ vọng để giữ được những tài sản tốt hơn. Việc khó nhất của nhóm này là chọn đúng cái để buông.
Nhóm chưa cần bán, chỉ đang chờ
Dòng tiền vẫn cân được khoản vay. Với họ, quyết định bán vội lúc thị trường chậm mới là quyết định thiệt.
Nhóm chưa nắm rõ số của chính mình
Đây là nhóm mình thấy nhiều hơn cả. Biết mỗi tháng phải đóng bao nhiêu, nhưng chưa ngồi tính xem sau khi hết ưu đãi thì con số đó thành bao nhiêu, và cầm cự được mấy tháng.
Bốn nhóm đó cần bốn hướng xử lý khác hẳn nhau. Đưa nhầm lời khuyên là làm hại người ta thật, chứ không chỉ là tư vấn chưa trúng.
Người môi giới nên đứng ở câu hỏi nào
Ở thời điểm này, mình nghĩ người làm nghề không nên chỉ đứng ở câu hỏi cũ là làm sao bán được sản phẩm. Câu hỏi đáng đứng hơn là bài toán tài chính của khách đang nằm ở đâu.
Người môi giới tốt không phải là người lúc nào cũng nói bất động sản sẽ tăng. Cũng không phải là người lúc nào cũng khuyên khách cứ giữ rồi sẽ lên. Mà là người đủ hiểu thị trường, đủ hiểu sản phẩm, đủ hiểu dòng tiền của khách, để cùng họ tìm ra phương án hợp với hoàn cảnh của chính họ.
Việc nên làm ngay trong tuần này
Nếu anh chị đang vay để đầu tư, mình đề nghị làm ba việc này trước khi nghĩ tới chuyện bán hay giữ.
Một, gọi lên ngân hàng hỏi rõ lãi suất áp dụng cho kỳ tiếp theo và biên độ thả nổi ghi trong hợp đồng. Con số này nằm trong hợp đồng của anh chị, không phải con số chung của thị trường.
Hai, viết ra một trang giấy: mỗi tháng phải đóng bao nhiêu, thu nhập ổn định vào bao nhiêu, tiền cho thuê nếu có là bao nhiêu. Chênh lệch giữa hai bên nhân với mười hai là số tiền một năm tới anh chị phải bỏ thêm.
Ba, xếp danh mục theo thứ tự muốn giữ. Khi phải buông một tài sản, có sẵn thứ tự thì quyết định trong một ngày, chứ không phải quyết định trong lúc bị dồn.
Muốn có người ngồi tính lại bài toán cùng anh chị
Anh chị nhắn Zalo cho mình, nói rõ đang vay bao nhiêu và tài sản đang ở đâu. Mình xem cùng anh chị xem nên giữ, nên cơ cấu lại, hay nên bán chủ động — và nếu bán thì bán thế nào cho đỡ thiệt.
Nhắn Zalo 0774.456.879Câu hỏi thường gặp
Đầu tư bất động sản bằng vốn vay lúc này còn hợp lý không?
Câu trả lời phụ thuộc vào dòng tiền của từng người, không phụ thuộc vào thị trường nói chung. Nếu sau khi hết ưu đãi mà thu nhập vẫn cân được khoản đóng hàng tháng và còn dư một khoản phòng thân, thì đòn bẩy vẫn là công cụ dùng được. Nếu phải vay thêm chỗ khác để đóng lãi thì đó là dấu hiệu cần dừng lại tính toán.
Lãi suất thả nổi là gì và vì sao nó làm thay đổi cả bài toán?
Là mức lãi áp dụng sau khi hết thời gian ưu đãi, thường tính bằng lãi suất cơ sở của ngân hàng cộng thêm một biên độ ghi trong hợp đồng. Vì lãi suất cơ sở thay đổi theo từng kỳ nên số tiền phải đóng cũng thay đổi theo, khác hẳn giai đoạn ưu đãi vốn cố định. Anh chị nên đọc lại đúng điều khoản này trong hợp đồng của mình.
Đang gồng lãi thì nên bán ngay hay chờ thêm?
Không có câu trả lời chung. Việc cần làm trước là tính xem với mức lãi mới, anh chị còn cầm cự được bao nhiêu tháng. Nếu con số đó ngắn hơn thời gian dự kiến bán được tài sản, thì bán chủ động ngay từ bây giờ thường đỡ thiệt hơn là bán khi đã hết đường xoay.
Nên bán tài sản nào trước khi phải cơ cấu lại danh mục?
Thường ưu tiên buông tài sản khó tạo dòng tiền, thanh khoản kém và chi phí nắm giữ cao, để giữ lại tài sản có thể cho thuê được hoặc dễ bán khi cần. Mỗi danh mục một khác nên cần xem cụ thể từng tài sản, cả về pháp lý lẫn vị trí.
Bài viết liên quan
- Khách Nga đến Nha Trang tăng hơn 3 lần ảnh hưởng gì tới bất động sản
- Mở rộng đường Nguyễn Xiển Nha Trang và điều người mua đất cần biết
- Môi giới bất động sản không có chứng chỉ hành nghề bị phạt đến 60 triệu đồng
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý.