Năm năm qua Khánh Hòa xây được 7.325 căn nhà ở xã hội. Năm năm tới kế hoạch là 144.319 căn.
Hai con số đó nằm trong cùng một bản kế hoạch vừa được UBND tỉnh phê duyệt. Bài này em đọc kỹ cả bản kế hoạch, chỉ ra chỗ đáng mừng, chỗ đáng dè chừng, và một con số đang lệch giữa hai văn bản của tỉnh.
Tỉnh vừa phê duyệt cái gì
Theo Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa, sau khi điều chỉnh Chương trình phát triển nhà ở tỉnh giai đoạn 2021 – 2030, UBND tỉnh tiếp tục phê duyệt Kế hoạch phát triển nhà ở giai đoạn 2026 – 2030. Đây là cơ sở cụ thể hóa các chỉ tiêu phát triển nhà ở trong không gian phát triển mới của tỉnh sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Nói gọn: đây là bản kế hoạch trả lời câu hỏi năm năm tới tỉnh sẽ có thêm bao nhiêu nhà, loại nào, ở đâu. Với người mua bán nhà đất, đây là loại văn bản đáng đọc hơn hầu hết tin thị trường.
Điểm xuất phát: 52,36 triệu m² sàn
Đến hết năm 2025, tổng diện tích sàn xây dựng nhà ở lũy tiến trên địa bàn tỉnh đạt khoảng 52,36 triệu m². Trong đó khu vực Khánh Hòa cũ khoảng 38,52 triệu m² và khu vực Ninh Thuận cũ khoảng 13,84 triệu m².
Nhà ở riêng lẻ do người dân tự đầu tư xây dựng vẫn là loại hình chủ yếu; chung cư tập trung nhiều hơn tại các đô thị.
Mục tiêu 5 năm tới: thêm 45,22 triệu m²
Giai đoạn 2026 – 2030, tổng diện tích sàn nhà ở dự kiến hoàn thành và đưa vào sử dụng là khoảng 45,22 triệu m², gồm:
- Nhà ở thương mại: gần 15,95 triệu m², tương ứng 177.181 căn.
- Nhà ở xã hội: gần 6,87 triệu m², tương ứng 149.663 căn.
- Nhà ở công vụ: khoảng 99.000 m², tương ứng 2.200 căn.
- Dân tự xây: khoảng 22,3 triệu m² sàn.
Anh chị đặt 45,22 triệu m² cạnh 52,36 triệu m² đi. Con số tích lũy 52,36 triệu m² là thành quả của toàn bộ lịch sử xây dựng nhà ở trên địa bàn tính tới hết 2025. Còn 45,22 triệu m² là mục tiêu của năm năm.
Điều cần nhớ
Kế hoạch này nhắm tới việc bổ sung trong 5 năm một khối lượng sàn nhà ở gần bằng tổng kho nhà đã tích lũy từ trước tới nay. Nếu làm được, đây là chuyện nguồn cung, không phải chuyện khan hiếm. Người mua để ở thì có lợi. Người mua để chờ tăng giá nhờ khan hiếm thì nên đọc lại.
Chỗ đáng dè chừng nhất: nhà ở xã hội
Đây là phần em muốn nói kỹ, vì nó là chỗ khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế lớn nhất.
Theo tính toán trong kế hoạch, đến năm 2030 tổng nhu cầu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp là 151.644 căn. Giai đoạn 2021 – 2025 đã đầu tư xây dựng 7.325 căn. Vì vậy nhu cầu còn lại trong giai đoạn 2026 – 2030 là 144.319 căn, tương ứng hơn 6,6 triệu m² sàn.
Nhìn sâu hơn vào con số 7.325 căn đó: giai đoạn 2021 – 2024 toàn tỉnh hoàn thành 4.212 căn (khu vực Khánh Hòa cũ 3.364 căn, khu vực Ninh Thuận cũ 848 căn). Riêng năm 2025 hoàn thành 3.023 căn và vượt chỉ tiêu được giao trong năm.
Năm 2025 là năm làm tốt nhất, vượt chỉ tiêu, và ra được 3.023 căn. Muốn hoàn thành 144.319 căn trong 5 năm thì bình quân mỗi năm phải ra khoảng gấp nhiều lần con số của năm tốt nhất đó.
Em không nói kế hoạch này bất khả thi. Cơ chế có thể đổi, vốn có thể vào, thủ tục có thể được rút ngắn — bản tin cũng nêu tỉnh xác định huy động mạnh nguồn vốn xã hội hóa, tháo gỡ thủ tục và chuẩn bị quỹ đất. Em chỉ nói: đừng lập kế hoạch cá nhân dựa trên giả định 144.319 căn sẽ có đúng hạn.
Một chi tiết ít người để ý nhưng đụng thẳng vào túi tiền
Về tái định cư, kế hoạch dự kiến không đầu tư xây dựng nhà ở hoàn chỉnh để bố trí cho người dân. Các dự án tái định cư chủ yếu đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, bố trí nền đất ở để người dân tự xây dựng nhà theo quy định.
Câu này quan trọng với rất nhiều người mà em đang tư vấn. Nếu đất của anh chị nằm trong diện thu hồi của một dự án nào đó, thì thứ anh chị nhận lại ở khu tái định cư nhiều khả năng là một nền đất có hạ tầng, chứ không phải một căn nhà xây sẵn.
Nghĩa là ngoài tiền bồi thường, anh chị còn phải chuẩn bị chi phí xây nhà và thời gian ở tạm trong lúc xây. Hai khoản này thường bị bỏ quên khi người ta tính “được đền bù bao nhiêu”.
Em đã viết về hai dự án đang thu hồi đất trên địa bàn: đường ven biển Vạn Ninh – Ninh Hòa với 551 trường hợp bị ảnh hưởng, và giải phóng mặt bằng đường sắt tốc độ cao với 410 trường hợp. Ai nằm trong hai nhóm đó thì đoạn vừa rồi là chuyện của mình.
Một con số đang lệch giữa hai văn bản
Chỗ này em nêu ra vì em đọc cả hai văn bản, và em nghĩ nên nói thẳng chứ không lặng lẽ bỏ qua.
Kế hoạch phát triển nhà ở 2026 – 2030 đặt mục tiêu đến năm 2030 nâng diện tích sàn nhà ở bình quân lên khoảng 34,85 m²/người, trong đó khu vực đô thị đạt khoảng 38,15 m²/người và khu vực nông thôn đạt 27,16 m²/người. Tỷ lệ nhà ở kiên cố và bán kiên cố toàn tỉnh phấn đấu đạt 100%.
Nhưng hôm qua em có viết về Chương trình hành động số 32 của Tỉnh ủy về phát triển đô thị. Văn bản đó đặt chỉ tiêu diện tích sàn nhà ở đô thị bình quân 32 – 36 m²/người vào năm 2030.
Hai văn bản, cùng mốc 2030, cùng nói về sàn nhà ở đô thị bình quân, nhưng một bên là 32 – 36 m², một bên là khoảng 38,15 m².
Em không kết luận văn bản nào sai. Hai văn bản do hai cơ quan ban hành ở hai thời điểm, phạm vi thống kê và cách tính có thể khác nhau, và bản tin báo chí là bản tóm tắt chứ không phải toàn văn. Em chỉ nêu để anh chị biết: nếu ai đó trích một con số sàn nhà ở bình quân để thuyết phục anh chị mua, hãy hỏi con số đó lấy từ văn bản nào.
Vậy nên đọc bản kế hoạch này thế nào
Với người mua nhà để ở
Đây là tin tốt. Nguồn cung tăng mạnh thì người mua có nhiều lựa chọn hơn và ít bị ép hơn. Riêng nhà ở xã hội, nếu anh chị thuộc diện được mua thì nên theo dõi sát các đợt mở bán, vì phần này đang được ưu tiên trong kế hoạch.
Với người mua để đầu tư
177.181 căn nhà ở thương mại trong 5 năm là con số nguồn cung mà sản phẩm của anh chị sẽ phải cạnh tranh khi bán lại. Đừng chỉ nhìn nhu cầu, hãy nhìn cả nguồn cung dự kiến trong cùng khoảng thời gian anh chị định thoát hàng.
Với người có đất nằm trong diện thu hồi
Chuẩn bị tinh thần nhận nền đất chứ không phải nhà xây sẵn. Tính luôn chi phí xây và thời gian ở tạm vào bài toán của mình ngay từ bây giờ.
Bốn việc anh chị nên làm
- Nếu thuộc diện mua nhà ở xã hội, chuẩn bị hồ sơ trước. Xác nhận thu nhập, xác nhận chưa có nhà ở, hộ khẩu hoặc tạm trú. Chuẩn bị sẵn thì khi có đợt mở bán mới kịp nộp.
- Nếu đang giữ hàng để bán lại, xem lại thời điểm thoát hàng. Đối chiếu với lượng nhà ở thương mại dự kiến ra thị trường trong cùng giai đoạn.
- Nếu đất nằm trong diện thu hồi, hỏi rõ hình thức tái định cư của dự án cụ thể đó. Nền đất hay nhà xây sẵn, diện tích bao nhiêu, hạ tầng tới đâu, khi nào giao.
- Với mọi con số ai đó đưa cho anh chị, hỏi nó nằm ở văn bản nào. Như hai con số 32 – 36 và 38,15 ở trên, cùng một chủ đề vẫn có thể khác nhau.
Câu hỏi anh chị hay gửi em
Khánh Hòa cần bao nhiêu căn nhà ở xã hội đến năm 2030?
Tổng nhu cầu nhà ở xã hội cho người thu nhập thấp và công nhân khu công nghiệp đến năm 2030 là 151.644 căn. Giai đoạn 2021 – 2025 đã xây 7.325 căn, nên nhu cầu còn lại giai đoạn 2026 – 2030 là 144.319 căn, tương ứng hơn 6,6 triệu m² sàn.
Giai đoạn 2026 – 2030 Khánh Hòa sẽ có thêm bao nhiêu nhà ở?
Tổng diện tích sàn dự kiến hoàn thành khoảng 45,22 triệu m². Trong đó nhà ở thương mại gần 15,95 triệu m² tương ứng 177.181 căn; nhà ở xã hội gần 6,87 triệu m² tương ứng 149.663 căn; nhà ở công vụ khoảng 99.000 m² tương ứng 2.200 căn; và khoảng 22,3 triệu m² từ nhà dân tự xây.
Người bị thu hồi đất có được cấp nhà tái định cư xây sẵn không?
Theo kế hoạch, tỉnh dự kiến không đầu tư xây dựng nhà ở hoàn chỉnh để bố trí tái định cư. Các dự án tái định cư chủ yếu đầu tư hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và bố trí nền đất ở để người dân tự xây dựng nhà theo quy định.
Diện tích nhà ở bình quân đầu người của Khánh Hòa đến 2030 là bao nhiêu?
Theo Kế hoạch phát triển nhà ở 2026 – 2030, mục tiêu là khoảng 34,85 m²/người toàn tỉnh, trong đó đô thị khoảng 38,15 m²/người và nông thôn 27,16 m²/người. Lưu ý Chương trình hành động số 32 của Tỉnh ủy nêu chỉ tiêu sàn nhà ở đô thị 32 – 36 m²/người, nên khi trích dẫn cần nói rõ lấy từ văn bản nào.
Nguồn cung nhà tăng mạnh thì giá nhà đất Khánh Hòa có giảm không?
Bản kế hoạch không nói gì về giá. Đây là chỉ tiêu về khối lượng xây dựng, không phải dự báo giá. Điều rút ra được là người mua sẽ có nhiều lựa chọn hơn, còn giá phụ thuộc rất nhiều yếu tố khác.
Nguồn thông tin: bài “Tạo nguồn cung lớn cho thị trường nhà ở”, đăng ngày 10-9-2026 trên Báo và Phát thanh, Truyền hình Khánh Hòa — đọc bản gốc. Các số liệu trong bài được chép đúng theo bản tin, không phải toàn văn kế hoạch. Phần phân tích và khuyến nghị là quan điểm riêng của em.
Anh chị có đất nằm trong diện thu hồi, hoặc đang cân nhắc mua nhà ở xã hội, cứ nhắn em. Em xem giúp hồ sơ và tình trạng dự án trước khi anh chị quyết.
Nội dung trong bài là quan điểm cá nhân của người viết, không phải lời khuyên đầu tư hay tư vấn pháp lý.